Over een kleurrijk man als Z.K.H. Prins Bernhard valt eindeloos te vertellen, en dat is dan ook tot vervelens toe gedaan. Hier is een verhaal dat hem wellicht het beste typeert. Het speelt tegen de achtergrond van de eindfase van de Tweede Wereldoorlog, toen de vraag rees welke formele rol Bernhard moest krijgen in de strijd tegen de Duitsers.
Geen militaire ervaring
‘Opperbevelhebber van de Nederlandse land- en zeemacht’, had Koningin Wilhelmina voorgesteld. Dol als zij was op haar schoonzoon, wilde zij voor hem het hoogste van het hoogste. Het kabinet passeerde de dertiger voor die functie. Hij had immers wel de voorliefde voor het uniform die bij een dergelijk ambt hoort, maar beschikte over geen enkele noemenswaardige militaire ervaring. Maar vooruit, ‘Bevelhebber van de Binnenlandse Strijdkrachten’, mocht Bernhard wel worden.
Dat leek heel wat, ‘Bevelhebber van de Binnenlandse Strijdkrachten’, maar Nederland hád helemaal geen binnenlandse strijdkrachten, of het moest dat ratjetoe aan nog levende verzetstrijders zijn. Vrienden van Bernhard doen het voorkomen alsof er heel wat te bevelhebben viel en dat Bernhard erin is geslaagd eenheid te scheppen binnen het verzet, maar dit is volgens serieuze historici een mythe. De verzetstrijders hadden alle onderlinge twisten al achter zich gelaten en waren goed georganiseerd toen Bernhard zich met hen ging bemoeien, constateert C.M. Schulten bijvoorbeeld.
De ‘General’ , de populaire zonnebril van American Optical Eyewear, leverancier van het Amerikaanse leger.
Een amateur
Als ‘Bevelhebber van de Binnenlandse Strijdkrachten’ had Bernhard niets te zeggen over de militaire acties tegen de Duitsers. Hij werd in het geheel niet betrokken bij de operaties die de geallieerden onder leiding van de ervaren veldmaarschalk Montgomery voorbereidden. ‘Monty’ vond Bernhard maar een amateur, een kwajongen, die hij niet serieus hoefde te nemen. Ook niet toen Bernhard vlak voor operatie Market Garden terecht waarschuwde dat het niet zou lukken om de Duitsers uit West-Nederland te verdrijven omdat polderland en de Betuwe ongeschikt zijn voor operaties met tanks door de smalle wegen, zachte bermen en het vele water.
Die minachting van Montgomery voor Bernhard is niet zo gek, als men bedenkt dat naaste medewerkers van de prins uit de school waren geklapt. Ze wisten te vertellen dat Bernhard over een klein vierpersoons vliegtuig had beschikt, een Beechcraft, die hij helderblauw met een rode neus had laten verven. Het was de enige machine in het frontgebied geweest met die opzichtige kleuren, en het was voor iedereen direct herkenbaar. Voor de Duitsers de kans hadden kregen Bernhard neer te halen, werd de Beechcraft aan de grond tijdens een bombardement vernietigd. Bernhard had de machine vervolgens door een buitgemaakt Duits toestel vervangen, waardoor zijn omzwervingen in de lucht enorme verwarring zouden zaaien bij vriend en vijand.
Screensaver van de anjer, symbool voor o.a. de liefde, grilligheid, hartstocht en verlangen, Christus, concentratie en helderheid, het verzet, energie en levenskracht, huwelijkse trouw en welriekendheid.
Geschiedvervasling
Tegen het einde van de oorlog was de verstandhouding tussen Montgomery en Bernhard door diverse aanvaringen helemaal bekoeld. Aan de vooravond van de capitulatie van de Duitsers, op 4 mei 1945, stonden de verzamelde Binnenlandse Strijdkrachten van Bernhard klaar om de bezetter te ontwapenen. Maar op het laatste moment kwamen er strikte orders van Montgomery: alleen de geallieerde troepen mochten na de overgave de wapens van de Duitsers in ontvangst nemen, en niét Bernhard en diens mannen.
Het frappante is dat Bernhard zich die aaneenschakeling van pijnlijke en vernederende momenten herinnerde als de mooiste jaren van zijn leven, vol avontuur en heldendom. En wat lezen we in de bekende, door Bernhard geautoriseerde biografie van Alden Hatch? Dat Bernhard tegen het einde van de oorlog Opperbevelhebber van de Nederlandse land- en zeemacht was. Er is zelfs een hoofdstuk getiteld ‘Opperbevelhebber’. Je zou het geschiedvervalsing kunnen noemen, maar zo zal Bernhard het wel niet hebben gezien.
De Beechcraft, kerstkaart van de ‘Aviator’ Web Site Online Store.
J. Bletz
