De sport-stoelendans

Het aardige van sport zijn de vragen die continu opgeworpenworden. Het obligate `wie wint er?’ en `wie verliest er?’, speelt bijvoorbeeld eenfundamentele rol. Eigenlijk zijn het niet zozeer de vragen dievan belangzijn, want iedereen kent ze omdat het er maar een handvol zijnenuiteindelijk kunnen ze allen vertaald worden in hetzij `wie wint er?’ of`wie verliest er?’. Het zijn de speculaties op de antwoordendie sport deaandacht bezorgen die deze nu in het dagelijks leven krijgt.Dejournalistiek speelt hierin de onmisbare rol van katalysator.Zij gaat zover in het speculeren dat het ze voortdurend zelf nieuwevragen oproept,waardoor het een van de meest self-supporting industrieën is.Louis vanGaal merkt dit dagelijks en windt zich er vervolgens ookdagelijks over opomdat Louis graag alles wat met Ajax te maken heeft ondercontrole wilhebben. In Nederland heeft de pers echter nog een relatiefonafhankelijkestatus.
De opgeworpen antwoorden en nieuwe vragen worden vervolgensopgepikt dooreen tweede katalysator, het café of buurthuis. Daar we meestaltoch nooitiets zinnigs aan elkaar weten te melden, nemen we vaak hetverstandigebesluit vooral flink over sport te lullen. Dit is een veiligonderwerpomdat iedereen in staat is de zo fundamentele dichotomie `wiewint/wieverliest’ te maken, zelfs wanneer je je naarstig afvraagt wiejegesprekspartner nou met Johan of Louis bedoelt. Dankzij demenselijkeonkunde een gevarieerd gesprek te voeren en dankzij de inspanningen van dehoreca-sector, blijven de speculaties niet alleen beperkt totredactieruimtes maar worden ze door de rest van de samenlevinggestuurd.Café en buurthuis zijn hier overigens natuurlijk slechtssymbool vooriedere omgeving waar mensen in staat zijn ontspannen metelkaar te praten.De werkomgeving, bijvoorbeeld in de lunchpauze, heeft eenzelfdekatalyserende werking als het café. Dit is een fundamenteelproces in deverklaring van de populariteit van sport. Maar laat ik daarverder niemandmee vermoeien. Verklaringen van die aard hebben meestal alsvoornaamstekwaliteit de lol van sport volledig weg te nemen.

Sport7-mentaliteit
De drie meest brandende vragen van dit moment luiden:
a) wanneer wordt Sport7 uit de lucht genomen?
b) waar gaat Louis van Gaal naar toe?
c) wie volgt Louis van Gaal op?

Bij het begin beginnen, vraag a. Writers Block is niet teberoerd om netals de meeste media, een handje mee te helpen Sport7 de afgrond in teduwen. Ook dit is een typisch kenmerk van (sport)journalistiek: zodra ersporen zichtbaar zijn van een duidelijke winnaar en dus ook,belangrijker,van een verliezer, ontstaan er dierlijke instincten om dezwaksten zo snelmogelijk naar het hiernamaals te helpen. Echter in het gevalvan Sport7heeft de prooi zijn positie ook wel geheel aan zichzelf tedanken. Eenreeks van onbeschofte initiatieven en handelingen achterelkaar is weinigbevorderlijk voor het imago. Vorige week riep Jos Staatsenbijvoorbeeld, oppapier KNVB-voorzitter maar in realiteit volledig bezig methet begeleidenvan zijn doodgeboren geesteskindje Sport7, dat de overeenkomstmet de NOSmet betrekking tot de sublicentie door Sport7 nog niet bekrachtigd was enderhalve wel eens eenzijdig ingetrokken zou kunnen worden. Eenuiterstkinderachtige actie.
Wat is het geval met de sublicenties? Het omvat in het korthet recht vande NOS om, tegen forse betaling, als eerste na Sport7 gebruikte maken vande fel begeerde beelden van de voetbalwedstrijden uit de PTT-telecompetitie. Dit blijkt een flinke miscalculatie van Sport7want in deovereenkomst staat bijvoorbeeld dat Studio Sport op de o zobelangrijkezondagavond, de eerste beelden van de vaderlandse voetbalcompetitie pas na22.00 uur mag uitzenden. Uit de kijkcijfers is gebleken datdit zelfs voorde meest matineuze bouwvakker geen enkel probleem is – nagenoeg heelNederland blijkt bereid te zijn rustig tot 22.00 uur te wachten op de voormannelijk Nederland in de afgelopen 20 jaar zo traditioneelgewordenafsluiting van het weekend. Het zal voor veel sporthatendevrouwen ook nietvervelend zijn om voortaan op zondag eens niet met het bord opschoot voorde tv te moeten plaatsnemen, of in ieder geval manlief nietvan 18.45 tot20.00 uur kwijt te zijn. En dat terwijl Sport7, in de maandseptember noggratis te bekijken, alle wedstrijden samengevat al vanaf 18.30uuruitzendt.
Tel hierbij op het feit dat Sport7 samen met een pornokanaalen een Chinesezender in het pluspakket achter de decoder is gestopt (haddendeze tweezenders ooit durven hopen op zoveel publiciteit?), en het isweinigverwonderlijk dat de eerste paniekreactie van het bestuur alheeft geleidtot koerswijziging. Sport7 zal voorlopig in heel 1997 ook noggratis teontvangen zijn (leuk voor de mensen die wel hebbenbesloten een duredecoder plus abonnement te nemen) opdat het publiek wat meerkan wennen aande identiteit van de nieuwe zender. Aan die identiteit moetoverigens ooknog gesleuteld worden volgens Staatsen. Erg komisch is overigens dat wilSport7 inderdaad terug in het basispakket dat het begin dezemaand bewustverliet, het hier in de grote steden voor zal moeten betalen.Sinds kortheffen de kabelmaatschappijen tarieven voor de doorgifte vancommerciële stations. Het is natuurlijk een gezichtsverlies vanjewelste tegenover sponsors, belanghebbenden, concurrenten enpubliekwanneer je na amper een maand het op de vrije markt te hebbenafgelegd,blijk geeft van een ontzettende inschattingsfout wat betreftde financiëlehaalbaarheid van je plan. Aan het eind van 1997, is iedereendie nu nogniet overtuigd was van de slechte kwaliteit van Sport7 inmiddels ook totinzicht gekomen en zal het doek definitief vallen. Hebben wedat ook weergehad.

Stuivertje wisselen
De tweede vraag dan, waar gaat Louis van Gaal naar toe? Dezevraag kaneigenlijk niet los gezien worden van de derde vraag want despeculatieszijn zodanig dat de vraag welke topclub Louis uitverkiest,constantgekoppeld wordt aan de vraag wie Louis opvolgt. De naamCruijff is daarbijinmiddels zo vaak gevallen dat de zaak al beklonken lijkt.Hiermee isechter slechts eén antwoord gegeven, over het antwoord op devraag waaroverLouis volgend seizoen de scepter mag gaan zwaaien, bestaatminderconsensus. Minder consensus biedt echter des te meer mogelijkheden totspeculeren want je maakt jezelf als persorgaan minder belachelijk door metweinig waarschijnlijk geachte antwoorden te komen. `Van Gaalnaar IJslandsetopclub zou bijvoorbeeld een dezer dagen heel goed in deTelegraaf kunnenverschijnen. Dat antwoord op die andere vraag, Cruijff volgtvan Gaal op,lijkt echter eenduidiger dan het geval is. Cruijff zal nietvoor de eerstekeer iets totaal anders laten blijken dan dat hij eigenlijkdenkt of vindt.We herinneren ons nog goed de heisa vlak voor het wk-voetbalvan `94 toenhet zeker leek dat Cruijff voor het eindtoernooi de sceptervan Advocaatzou overnemen. En niets voorstellend incidentje over zijnkledingmerk eneen ongelukkige communicatiestoornis, bleken voor Johan plotselingvoldoende om er op het allerlaatste moment maar vanaf te zien.Diezelfdedag moesten de persen van de Telegraaf subiet stopgezet wordenwant degemaakte koppen konden alsnog veranderd worden. Kortom, Cruijff heeft ereen handje van wispelturig te zijn maar de pers is vergeetachtig en heeftoverigens qua publiciteitswaarde ook veel baat bij mensen dieop hetlaatste moment van gedachten veranderen. Los hiervan moet ooknietonderschat worden dat ook het machtige Ajax-bestuur Cruijffmoet zien alsde man. Het bestuur heeft ondanks alle successen met van Gaal,nog immereen nare smaak in de mond van de affaire Beenhakker, eenandere trainer dieniet vies is van grillig gedrag. Het bestuur wil kortom iemanddieenigszins te doorgronden is en die niet voor ongewenste verrassingen zorgt.Geredeneerd vanuit deze beide punten zou Cruijff eigenlijkkansloos zijnware het niet dat hij een aanzienlijke staat van dienst heeftopgebouwd.Zijn hart bij ligt bij Ajax (maar dat dachten we ook bij DonLeo) en hijvooral bij spelers over de gehele wereld enorme populariteitgeniet.
Rest de vraag of Cruijff er zelf wel zin in heeft. Wie hemwekelijks zietstuntelen met de microfoon in de studio van de NOS zou zeggenvan wel, maarJohan heeft zijn eigen logica. Een criterium voor het aanvaarden van hettrainerschap heeft Cruijff overigens wel altijd consequentbenadrukt – hijmoet nog in staat zijn om op het veld met `de jongens’ mee tetrainen.Eigenlijk hebben we nog steeds te maken met dat kleine, magereventje uitBetondorp, met de bal onder de lessenaar stevig vastgeklemdtussen devoetjes.
Mijn antwoorden? Louis gaat naar Sport7 om zijn lang gekoesterde wens ookde journalistiek zijn wil op te leggen, te kunnen realiseren.Bovendienmoet Louis deze zender zo `kampioen kunnen maken want eentelevisiezenderkent geen `blessureleed . Johan gaat na maximale bedenktijd enmet allerleivoorwaarden toch de Ajax-dug-out in, mits het bestuur ook methem in zeewil gaan. Kortom, Louis en Johan wisselen stuivertje en iedereen is weergerustgesteld. Totdat de muziek voor de volgende stoelendansklinkt.

Rogier Verkade.

Van Gaal <!– XXX tekst bij plaatje –>

About rogier verkade