Zegt-ie, zeg ik – aflevering 5: Dat verstoort het creatieve proces

Wat heeft u nu precies met uw stuk willen uitbeelden?”
“Nou kijk, we zijn allemaal mensen en tegelijkertijd verschillen we zo ontzettend van elkaar. De contradictie hierin, dat is zo’n machtig boeiend thema, weet je. Ik heb het overigens liever over uitvoering dan over stuk”
“Ja, maar dat is wel een erg breed thema. Ik bedoel wanneer ik een half bruin bij de bakker koop dan zijn we gewoon twee mensen waar een transactie tussen plaatsvindt maar uiteraard is zij de bakker en ik de journalist, zij in de twintig en ik in de veertig, zij vrouw en ik man, enzovoort
“Ja, mooi hè…”
“Eh, ja. Dat is dus zo’n beetje wat je wilt overbrengen?”
“Ja. Kijk een van de meest elementaire taken van het toneel is dat we mensen een spiegel voorhouden. De huidige maatschappij biedt mensen nog maar heel weinig gelegenheid om aan zelfanalyse te doen. Het hedendaagse toneel kan en moet haar taak hierin vervullen”
“Dus je denkt dat mensen om die reden naar je voorstellingen komen?”
“Niet alleen naar mijn uitvoeringen…”
“Maar als ik nu het karakter Roberto uit `Fruit, Wraak en Asfalt’ beschouw, dan vraag ik me af hoeveel mensen zich kunnen verplaatsen in een schizofrene transraciale hermafrodiet die aan een flippo-verslaving lijdt”
“Het karakter Roberto heb ik alleen gebruikt als metafoor voor de toenemende sociale differentiatie in de maatschappij”
“Hoe bedoel je?
“Nou de kenmerken van Roberto zijn een expressie van de kenmerken van de huidige maatschappij”
“Oh. Dus, eh, Roberto s transracialiteit duidt bijvoorbeeld op de hedendaagse multiraciale samenleving, zijn tweeslachtigheid op het sekse-bewustzijn, de schizofrenie op de geestelijke instabiliteit en de flippo-verslaving beeldt de stuurloosheid van de huidige jeugd uit?”
“Eh, ja zoiets ja, nu je het zegt…”
“En als het publiek die metafoor niet herkent?”
“Dan heb ik gefaald en moet ik de hand in eigen boezem steken. Wilt u kamillethee?”
“Heeft u ook koffie?”
“Alleen Max Havelaar”
“Is goed. Wanneer kunnen we een nieuw stuk van u verwachten?”
“Eh, uitvoering bedoelt u? Nou dan kan nog wel even duren. Ik ga nu eerst acht weken naar Laos om de culturele accu op te laden. Ik wil daar onder andere een trektocht langs enkele boeddhistische kloosters maken zodat ik mezelf dwing in een niet-westerse spiegel te kijken. Hopelijk krijg ik dan ook inzicht in de nabije toekomst”
“Nog weinig concreet dus”
“Niet echt, nee. Bovendien schijnt het ministerie van OC en W weer nieuwe bezuinigingsplannen voor de subsidieregeling voor theatergezelschappen bedacht te hebben. Ongelooflijk niet? Bezuinigen op hèt geestelijk voedsel bij uitstek! In de voormalige Sovjet-Unie waren de rijen voor het theater langer dan die voor de bakker…”
“Nou, zo wilde de legende ja. Ben je tevreden met de wijze waarop de pers `Fruit, Wraak en Asfalt’ heeft ontvangen?”
“Ik lees al jaren geen kritieken meer, dat verstoort het creatieve proces”
“Maar het is toch niet te vermijden dat reacties van de pers je ter ore komen?”
“Jawel, maar dan besteed ik er geen aandacht aan – dat gaat gewoon langs me heen, hoor!”
“Maar zouden de kritieken niet ook juist kunnen bijdragen aan het creatieve proces?”
“Niet op de manier waarop ik dat wil…”
“Gaat u dit interview lezen als het geplaatst is?”
“Geen haar op mijn hoofd die eraan denkt!”

About rogier verkade