Een foto van Folkert Velten

Folkert Velten heb ik één keer zien spelen. Ik meen me te herinneren dat het in 1994 was. Een novemberavond zoals je er tegenwoordig 200 per jaar hebt; regenachtig, een graad of elf en veel te zacht voor de tijd van het jaar. Ik stond in het voetbalstadion waar mijn grootvader mij ooit, in 1980, had laten kennismaken met de wereld van uitbundig scheldende en mopperende mannen: de Alkmaarder Hout. In die periode was AZ één van de topploegen van Nederland. In 1981 werd het zelfs landskampioen. Ik werd AZ-fan. En in de mindere jaren die erop zouden volgen zou ik dat blijven.
In 1994 was AZ gezakt naar de middenmoot van de eerste divisie. Dat betekende geen wedstrijden meer tegen Ajax, zoals ik met opa zag, maar tegen Heracles, uit Almelo.

Folkert Velten en Klukkluk
Velten scoorde die bewuste novemberavond één keer, op houterige wijze. Aannemen, schijnbeweging naar links, bal naar rechts spelen en hard in de hoek schieten. Verder kaatste hij wat naar collega-spits Bert Zuurman, die twee keer scoorde. Bert Zuurman had toen zijn lange blonde haren opgebonden in een haarband. Ik zou tijdens de wedstrijd vaak en uitbundig mopperen over “die klote Klukkluk”. AZ-Heracles werd 0-3.
Bert Zuurman is inmiddels via Veendam beland in de echte onderkant van het betaalde voetbal: Sportclub Eindhoven. Folkert Velten voetbalt niet meer. Hij zal blijven staan op 156 treffers voor Heracles, in 264 wedstrijden. Een gecompliceerde beenbreuk maakte een voortijdig einde aan zijn carrière. Die breuk is nooit 100% geheeld. Zelfs tijdens zijn afscheidswedstrijd kon Velten maar een paar minuten meedoen. Vlak daarna is een foto gemaakt, die in de NRC van 13 januari staat. Velten zit alleen in de kleedkamer. De wedstrijd Heracles-Twente is nog in volle gang. Velten rookt een shaggie. Hij draagt een voetbalbroek en slippers en heeft een buikje dat méér dan beginnend is. Op dat soort verval valt mijn oog doorgaans snel, zo ook nu.
FolkertDie afscheidswedstrijd was op een woensdag. En zeker niet op een zondag, want Velten voetbalde nooit op de dag des Heeren. Bij Heracles was dat geen probleem. Maar Velten heeft vanwege zijn eerbiediging van de zondagsrust aantrekkelijke contracten bij buitenlandse clubs laten schieten. Dat je trouw moest blijven aan de geboden van je geloof, was voor hem vanzelfsprekend. Zo betrapte ik hem ooit op een vraaggesprek met ongeveer de strekking: ‘Bij Ajax spelen toch veel joden? Ik vind dat zij ook niet op hun rustdag, de zaterdag, zouden moeten spelen.’
Een betere herinnering over de confrontatie Velten-Ajax heb ik uit seizoen 1996-97. Het was Van Gaals laatste jaar bij Ajax, en het verval van die club kreeg toen al vorm. Heracles won de wedstrijd tegen Ajax, voor de KNVB-beker, met 2-0. Van Gaal verklaarde na afloop: ‘Ik heb vanavond genoten van een fantastische Folkert Velten.’

Bekende voornaamgenoten
Er zijn voetballers met wie ik mijzelf meer heb geïdentificeerd dan met Velten, die een anti-held blijft. En toch had Folkert Velten een streepje voor. Hij en en ik hebben namelijk dezelfde voornaam. Eén van de weinigen. Kijk, voetballiefhebbers die Dennis, John of Kees heten kunnen hun heroïsche voornaamgenoot kiezen uit een vrij grote groep. Ik beschik daar niet over. De kwestie van ‘welke bekende naamgenoten heb je’ ligt natuurlijk breder. Ik ken in andere sectoren echter ook maar weinig mensen die Folkert heten. De hoofdredacteur van de NRC, Folkert Jensma, is er zo één. Het enige beeld dat ik bij hem heb is dat van het sarren van je collega van de Volkskrant. In Friesland is er een Folkerts sloot. Ik weet eigenlijk niet eens of die vernoemd is naar de abt Folkert, die in de Hoekse en Kabeljauwse twisten in de late Middeleeuwen een belangrijke rol speelde.

Folkert Velten heeft het bij mij dus relatief gemakkelijk. Dat doelpunt in de Alkmaarder hout zal ik me blijven herinneren. Net als de foto van de afscheidswedstrijd.

Folkert Buis

About folkert buis