Het voetbal-ABC

Er zijn twee soorten zomers. Die van de eerste soort zijn zomers die eindeloos lijken te duren. Deze worden op een zonnig terras doorgebracht. Er wordt gedronken, gefilosofeerd en liefdes bloeien op. Maar regent het dan zijn deze zomers minder idyllisch. Dan hangen we voor de tv om naar alle herhalingen te kijken. Dit zijn de zomers met een oneven jaartal. De meeste zijn allang vergeten. Maar de even jaartallen staan nog op het netvlies gebrand. Wij weten nog precies waar we waren op 25 juni 1978 (op mama’s verjaardag met een huiskamer vol bezoek aan de tv gekluisterd), op 25 juni 1988 (na de wedstrijd razendsnel met de auto naar het uitbundig feestende Amsterdam) of op 7 juli 1998 (in een overvolle kroeg in Utrecht). De even zomers staan om de beurt in het teken van het WK of het EK.
Het zijn zomers vol spanning, zenuwen en euforie. Enige weken voor het toernooi beginnen de eerste symptomen van de voetbalkoorts. Opeens ga je de Telegraaf kopen, en wordt elk voetbalnieuwtje belangrijk. Vervolgens ga je iedere uitzending van het Sportjournaal en Villa BVD ademloos volgen. Dan zit de stemming er helemaal in. Als het WK of EK dan eenmaal begint kan je aan niks anders meer denken. Alles ademt voetbal. Voor degenen die wat meer resistent zijn tegen de voetbalkoorts het volgende ABC, met achtergronden en tips voor de ultieme voetbalbeleving. Want: voetbal is oorlog, voetbal is emotie en voetbal is poëzie. Voetbal is de belangrijkste bijzaak in het leven.

A
AMSTERDAM ARENA

Een UFOachtig stadion, ergens in Amsterdam-Zuidoost. Hier begint het EK voor het Nederlands elftal. De ArenA is tot de nok toe gevuld met business-seats en skyboxen. Ergens in een hoekje van het stadion is er nog wat plek vrij gemaakt voor de oude Ajax-supporters. Maar die geloven allang niet meer in de club. Volgens supportersmagazine DAS (De Ajax Ster) bestaat Ajax dit jaar niet honderd, maar zesennegentig jaar. Toen Ajax wegging uit De Meer hield zij op te bestaan.

B
KONING BOUDEWIJN
‘Le roi triste’ noemt schrijver Tom Lanoye hem, want Boudewijn kon niet lachen. Toch hebben ze een stadion naar hem vernoemd, waar de openingswedstrijd van het EK wordt gespeeld (België-Zweden). Maar het stadion geeft ook niet veel aanleiding tot lachen. Hier vond op 29 mei 1985 het Heizel-drama plaats. Bij de Europacupfinale Juventus-Liverpool werden veel te veel supporters in het stadion gelaten. Een tribune is ingestort, en in de paniek kwamen 38 mensen om het leven. Voetbal is niet altijd een vrolijke zaak.

C
JOHAN CRUIJFF

Feit is wel dat hij de grootste voetballer aller tijden is. En dé muze voor de Nederlandse voetbalpoëzie. Zo schreef volksdichter Toon Hermans: En Vincent zag het koren
En Einstein het getal
En Zeppelin de zeppelin
En Johan zag de bal
Mooi toch?
Intellectueel Henk Spaan, hoofdredacteur van literair voetbalmagazine Hard Gras, vergelijkt J.C. met Nijhoff, Presley en de Venetiaanse schilders:
Cruijff: vroeger al zo snel dat je geen scherpe foto van hem kon maken Je leerde de geschiedenis uit
Rood Wit Blauw
heette dat boekje?

Zoveel koningen
zoveel graven
wil je niet weten.
Al die politici
allang vergeten.

Maar als je vraagt
wat zoek je
in geschiedenis?

Een regel poëzie van Nijhoff
Elvis Presley met zijn kuif.
De schilders van Venetië of
een pirouette van Cruijff.

Wapenfeiten van de eeuw.
Voetstappen in verse sneeuw.

D
DORST

Voetbal is dorst. Dorst naar het doel. Dorst naar de overwinning. Dorst of drama. Maar ook dorst naar bier en oranjebitter. Met een droge keel van de zenuwen proberen wij kwart- en halve finales door te komen. De blik strak op het scherm, en de spanning wegdrinkend en wegrokend met eindeloos veel drank en sigaretten.
Maar de mooiste dorstlesser is die fles champagne die na het winnen van de finale opengaat.

E
ANNA ENQUIST

Enige dichteres, misschien wel enige vrouw in Nederland met verstand van voetbal. Anna steekt haar liefde voor de ‘Ausputzer’ Ronald Koeman, nu coach van Vitesse, niet onder stoelen of banken. Vooral van zijn fabuleuze vrije trap raakt zij lyrisch: Anna Enquist: hier niet lyrisch
Anna Enquist: hier niet lyrisch Hij heeft een slagersmes in zijn sokken
verborgen. Dat weet alleen vader. Stokken

en stenen zijn sinds lang afgeketst. Tenen
wringen in de schoen; het cerebellum

regisseert wreef, knie en billen sprakeloos.
Als hij gaat trappen wordt het grasveld

weide, klinkt de zang van een matroos,
een havenlied. Over de sloot, buiten

bereik van vangers trekt de bal gezichten
scheef. Hij haalt de sokken op. Hij bloost.

F
FILOSOFEN

Er lopen heel wat filosoferende voetballers of ex-voetballers rond. Mooiste voorbeeld is de Franse filosoof Eric Cantona. In Nederland heb je Johan Cruijff, Rinus Michels, Jan Mulder, ga zo maar door. Ook Edgar Davids heeft zo zijn filosofische buien. Maar zijn er ook voetballende filosofen? Volgens Monty Python wel. Zij brachten ooit een sketch waarin een team Griekse filosofen (met Plato, Aristoteles en Archimedes) een wedstrijd speelden tegen Duitse filosofen, met Nietszche, Schopenhauer en Marx in de basis. Negentig minuten lang gebeurde er niets op het veld, en liep iedereen te denken. “Eureka!” riep Archimedes opeens en trapte de bal in het net. Griekenland-Duitsland eindigde in 1-0. Wat volgde was heftige discussie over spel en werkelijkheid.
G
RAYMOND VAN HET GROENEWOUD

Rockheld en voetbalkenner. Van het Groenewoud schreef ooit een prachtig lied over Ludo Coeck, een Belgische speler uit de jaren zeventig. De knappe dromerige voetballer deed het goed bij de dames. Een soort van Belgische Dani dus, alleen was Coeck beter. Van het Groenewoud:Jaah, elke zondag staat zij steeds langs de lijn
en als d’n Ludo opkomt dan roept zij: “Coeck is fijn”.
Maar scoort hij dan een doelpunt,
dan zucht zij: “wat een mispunt.
Oh, schoot hij zo maar in bij mij”

De huwelijksharmonie is zoek
sinds zij steeds smelt voor Ludo Coeck.
Ze heeft een held met korte broek.
Zo jong en mooi is Ludo Coeck.
Koekoek… Koekoek
(Raymond van het Groenewoud, Ludo Coeck, van de cd Habba, 1984)

Het liep trouwens tragisch af met d’n Ludo. Hij is bij een auto-ongeluk om het leven gekomen.

H
HOMO-EROTIEK

Een taboe in de voetballerij. De enige die ooit ‘out of the closet’ is gekomen is scheidsrechter John Blankensteijn, en daarmee heeft hij zich heel wat problemen op de hals gehaald. En was er niet ooit een gerucht (vermoedelijk in Privé) dat Marc Overmars ‘het’ zou doen met Gordon? Allemaal nonsens, natuurlijk. Onze Marc is ‘straight as hell’.
In het voetbal heerst homofobie, maar eigenlijk komen al die omhelzingen na een doelpunt en al die kussende mannen op het veld wat homo-erotisch over. En wat moeten we denken van het gezamenlijk douchen na afloop?Sommige spelers hebben hun naam ook niet mee. Verdedigers Van Hintum (Vitesse) en Konterman (Feyenoord) worden vaak opgesteld als mandekker. Dat is toch wel wat dubbelzinnig.

I
IERLAND

Helaas moeten we Ierland missen, dit EK. Het is een leuk elftal uit een zeer sympathiek land. Bovendien zijn de Ierse supporters, net als die uit Schotland, buitengewoon geliefd bij de Nederlanders. Nederland-Ierland, Nederland-Schotland, altijd is het feest.
Maar Ierland-Engeland is net zoiets als bijvoorbeeld België-Nederland: de underdog tegen de favoriet, met dit verschil dat in het geval van de Britse eilanden er ook nog politieke motieven meespelen. Roddy Doyle beschrijft de emoties in een Ierse pub na Ierland-Engeland op het WK 1990:

Helaas: Ierland mag niet meespelen dit EK Jezus, wat een hitte. Je moest naar adem happen; en dan nog die opwinding erbij. Hij kon het niet aanzien; het werd hem teveel.
“OLÉ… OLÉ OLÉ OLÉ.”
Jimmy Sr. stond weer naar dat jonge ding te kijken toen hij zowat door de jongens werd vermorzeld. Zij sprongen op – de scheidsrechter had op zijn fluitje geblazen – en hij bleef staan. Maar hij greep zich vast aan Bimbo en hield zich staande. Iedereen stond te springen, zelfs Leo, die onderwijl een kruis sloeg. De vlaggetjes gingen de lucht in. Hij wou dat hij er ook een had. Hij zou er eentje kopen voor de volgende wedstrijden.Bertie stond weer op tafel en deed een Noorse verslaggever na. “Maggie Thatcher! Winston Churchill!”
“WIE TRAPTE DE BAL IN HET ENGELSE DOEL? SHEEDY – SHEEDY.”
“Koningin Elizabeth! Lawrence of Arabia! Elton John! Jullie kunnen allemaal de pleuris krijgen!”
Ze juichten.
Jimmy Sr. liep bijna over; niet dat hij moest pissen, maar van liefde. Hij omhelsde Bimbo. Hij omhelsde Bertie. Hij omhelsde Paddy. Hij omhelsde zelfs Larry O’Rourke. Hij hield van iedereen.

(Roddy Doyle, De bus, Rainbow Pocketboeken, Amsterdam 1995)

J
JUICHEN

Hoe te juichen? De emoties mogen hoog oplopen, toch moeten we proberen ons verbaal een beetje leuk te uiten. Dus alleen “Ooooh” en “Aaaaah” of “Jaaaaa” als er een doelpunt valt is wat mager. Een vloek is al wat beter: “Jezuschristusgodverdommewateenbalman!” of “Hallelujah, wat een schot!”. Op de manier van Hugo Walker, de commentator die we op dit EK helaas niet mogen horen, is ook mooi. Dus als Dennis Bergkamp kansrijk is beginnen met schreeuwen: “Jaa, Bergkamp, Bergkamp, Bergkaaaaaaaamp!”. Uitingen van vertedering mogen ook. Het zijn en blijven tenslotte onze jongens. Dus bij een goal van Edgar Davids is iets als: “Ja Edgar, lekkere vent! Fijne knul!” best op zijn plaats. Pure bewondering is helemaal mooi: “Oh Kluivert! Held van de eeuw! God van Nederland!”
Is dit bij alle emoties teveel van het goede, zachtjes huilen van geluk mag ook.

K
DE KOELKAST

Een essentieel onderdeel van de EK-beleving. De koelkast hoort van 10 juni tot en met 2 juli 2000 in zijn geheel gevuld te zijn met bier. Dat hebben ze bij Writersblock goed begrepen, zo valt te lezen in ‘Overpeinzingen van de redactie’ van mei 2000.
Iets anders hoeft er gedurende de EK-periode dan ook niet in de koelkast te komen. Ons eten halen we bij de snackbar. Fruit en groente liggen in een hoekje van de keuken weg te rotten. Een betere benaming is dan ook: ‘de bierkast’. Dat is korter dan ‘koelkast met bier’. Zodoende hoef je minder woorden te zeggen, en kan je meer slokken van je bier nemen.
In de journalistiek heb je de vijf W’s (wie, wat, waar, wanneer, waarom), in de marketing de vijf P’s (prijs, plaats, product, promotie, personeel) maar voor het EK gelden alleen de drie B’s: beeldscherm, bank en bierkast!Interne link
De bierkast. Die kennen we wel op de redactie. Zie: :
deze overpeinzing

L
LETTERKUNDIG MUSEUM

Wonderbaarlijk genoeg is dé plek om het EK-gevoel op te doen het museum. In de verstilde atmosfeer van het – meestal stoffige – letterkundig museum is tot half september de expositie Literatuur met een doel; schrijvers over voetbal te bezichtigen.
Voetbal is oorlog, maar ook poëzie. Zo blijkt wel uit een aantal letters uit dit ABC. Maar de liefde van de schrijver uit zich niet alleen op papier. In het museum zijn foto’s van Godfried Bomans te zien, die voetbalt met zijn dochtertje. Op het – in literaire kringen – beroemde Podiumweekend op Kasteel Oud-Poelgeest (1951) werd er tussen de debatten door gevoetbald door onder andere Remco Campert, Harry Mulisch en Bert Schierbeek. Scheidsrechter was W.F. Hermans, niet met fluit maar met bugelhoorn.
Erg leuk zijn de plakboeken van Jan Mulder, waarvan delen ook op de site van het museum zijn te bewonderen. Er zijn schoenen van Piet Keizer te zien, een shirt van Johan Cruijff en veel poëzie van onder andere Jules Deelder (over Sparta) en Willem Wilmink (over Abe Lenstra).
De EK-finale op 2 juli zal in het museum op grootbeeld worden vertoond, met live commentaar van dichters Bart Chabot en Elly de Waard.Externe link
Letterkundig museum:
meer info enzo over en van en door het Letterkundig Museum

M
MIEP MIEP

Bijnaam van de razendsnelle Marc Overmars, toen hij nog bij Ajax speelde. De kreet is ontleend aan de Roadrunner-tekenfilms: “miep miep… roooaaaaannnnggg” klonk het vaak in De Meer.
Externe link
Meer bijnamen vind je op:
deze pagina
De kleine speler uit Epe, nu in dienst van Arsenal, ligt nog steeds goed bij de Nederlandse dames. Maar het fluisteren van “miep miep”, tijdens een sprint of een mooie passeerbeweging over links, is al genoeg om de echte Ajacied tranen van weemoed te doen krijgen.

N
NICHEMARKT

Voetbal is niet zozeer bedoeld voor de supporters als wel voor de detailhandel. Dus het motto voor EURO2000 is dan ook weer: verkopen, verkopen, verkopen. Oranje tulpen, Nederlands elftalkabouters, opblaasbare goals en oranje bankjes, bolletjes voor op de antenne, oranje tompouces, Indianentooien, Edgar Davids-brilletjes, de traditionele oranje vlaggetjes, oranje pruiken, schmink in oranje en rood wit blauw, oranje condooms met daarop ‘scoren’ gedrukt, de peperdure Nederlands elftalshirts, oranje pantoffels, poppetjes van Edwin van der Sar, Marc Overmars of Frank de Boer die helemaal niet lijken, talloze cd-tjes, oranje telefoons, oranje behang, maar gelukkig ook heel veel Turkse vlaggen.

O
ONDERBROEKEN

De ‘core-business’ van bondscoach Frank Rijkaard. Maar hij vindt ‘onderbroek’ een vies woord. ‘Underjeans’ moeten we zeggen. Zou de hele selectie broekjes van Rijkaard dragen?Externe link
Underjeans. Sorry, Frank is even met andere dingen bezig dan met zijn:
underjeans

P
PAAL

De meest beruchte, meest gehate paal uit de geschiedenis van het Nederlandse voetbal is de doelpaal in Buenos Aires die ons van het wereldkampioenschap afhield. Het is de finale van het WK 1978, Nederland-Argentinië. Argentinië kwam in de eerste helft voor met 1-0, maar acht minuten voor tijd maakte Dick Nanninga gelijk met een kopbal. Vlak daarna was Rensenbrink kansrijk voor de overwinning. Robbie haalde uit, schoot en… paal. Wat een drama. Nederland verloor in de verlenging met 3-1. Maar als die bal van Rensenbrink nou eens een centimeter meer….
Bij kinderen gaat dat gelukkig anders. Op straat of op een veldje heb je geen doelpalen, maar jassen. Willem Wilmink in een gedicht over de verstandelijk gehandicapte Frekie:Als in de schemer wordt gescoord
gaat ieder die zijn moeder hoort
er stil vandoor.
Een doelpunt dat voor de ene zat
was voor de ander paal of lat:
niemand verloor.

Q
QUERULANTEN

Dwarsliggers, ruziemakers. Op ieder eindtoernooi zit er wel een speler tussen die het niet eens is met de opstelling en speelstijl van de trainer. Ruud Gullit was het op het WK van 1994 in Amerika niet eens met bondscoach Dick Advocaat en stapte op. Twee jaar later bij EURO96 was het de beurt aan Edgar Davids. Ontevreden over zijn plaats op de bank uitte hij aan een buitenlandse verslaggever zijn ongenoegen: “The coach shouldn’t put his head in others players ass.” Een rel was geboren. Davids bood nog zijn excuses aan voor zijn woordgebruik, maar voor bondscoach Guus Hiddink was het exit Eddie!
Maar in tegenstelling tot Gullit bleek Davids onmisbaar en werd hij na ‘een goed gesprek’ weer in de selectie voor het WK opgenomen. Hij groeide uit tot de beste en populairste international. En zeker ook de coolste.
Douma’s favoriete opstelling van het Nederlands Elftal

R
RESPECT

Clarence Seedorf wil altijd, overal en van iedereen respect. Dat zou hij ook zeker verdienen. Moet ‘ie alleen niet zo vaak óver schieten.
Op het torenhoge gebouw van hoofdsponsor Nationale Nederlanden, bij het Rotterdamse Centraal Station, prijkt de reusachtige beeltenis van Edgar Davids. Het gerucht gaat dat Clarence Seedorf daar eerst voor gevraagd is. Het enige dat hij zou moeten doen was een bal door een raam schieten. Helaas. Clarence schoot telkens over.
Goed, nóg eentje over Clarence dan (van Freek de Jonge): Als op het trainingskamp van Oranje de telefoon gaat, roept Seedorf meteen: “Ik neem ‘m wel!”

s
SPORTJOURNAAL-PRESENTATRICES

Natuurlijk is het prettig om een beetje op de hoogte te blijven van al het sportnieuws. Maar dé reden dat we allemaal naar het Sportjournaal kijken zijn natuurlijk de presentatrices. Annette van Trigt doet haar werk heel goed, maar komt een beetje ‘bitchy’ over. Daniëlle Overgaag is vooral beeldschoon. Maar de liefste, de aller- allerliefste, is Dione de Graaff. Zij is de mooiste sportkoningin van het westelijk halfrond. Oh Dione! Een lichtpuntje in de wereld van lelijke sporters. Wat een godin! Met Dione op het scherm is de huiskamer gevuld met lentezachte zonnestralen.
…zucht… Bijna dagelijks maakt zij mij een kwartier lang zielsgelukkig, en ’s nachts droom ik mooie dromen van Dione. Dan is zij een prinses, die naast mij liggend zachtjes sportberichtjes in mijn oor fluistert.

T
HUMBERTO TAN

Om nog maar even bij het Sportjournaal te blijven. Humberto is het type ideale schoonzoon, die keurig kan presenteren. Interviews en reportages zijn niet zijn sterkste kant. Toch weet Humberto veel van voetbal, en dan vooral van Surinaamse voetballers. Onlangs is een heel leuk boekje van zijn hand verschenen: Het Surinaamse legioen. Hierin beschrijft hij de geschiedenis van Surinaamse spelers in de Nederlandse eredivisie en het Nederlands elftal, van Charles Marbach (tussen 1957 en 1960 uitkomend voor Elinkwijk) tot en met de huidige generatie topspelers onder leiding van bondscoach Frank Rijkaard.
Een indrukwekkend rijtje namen passeert de revue in het boek van Humberto Tan, zelf in 1965 geboren te Paramaribo. Wat zou Oranje betekend hebben zonder Ruud Gullit, Frank Rijkaard, Gerald Vanenburg en Bryan Roy? En wat zouden we nu zijn zonder Clarence Seedorf, Aron Winter, Patrick Kluivert, Michael Reiziger, Edgar Davids en – wederom – Frank Rijkaard?
Bedankt Suriname, voor ‘de kabel’ en al je andere spelers!
(Humberto Tan, Het Surinaamse legioen, Surinaamse voetballers in de eredivisie 1954-2000, Conserve, Groet 2000)

UNDERWORLD
Organiseer een EK en je krijgt te maken met hooligans. De ergste hooligans zijn die uit Engeland. Bezopen en onder de drugs trekken zij over het continent. Maar wat gaat er om in die lui? The Underworld beschrijft in ‘Born Slippy’ de verwarde staat van een hooligan, of een raver, onder invloed van teveel bier en XTC:And in walk an angel
and look at me your mom
squatting pissed in a tube hole
at Tottenham Court Road.
I just come out of the ship
talking to the most blonde I ever met,
shouting
lager! lager! lager! lager!
Shouting
lager! lager! lager! lager!
Mega mega white thing
Mega mega white thing
Mega mega
Shouting
lager! lager! lager! lager!
Mega mega white thing
So many things to see and do
in the tube hole true blonde
going back to Romford
mega mega mega
going back to Romford.
Hi mom, are you having fun?
And now are you on your way
to a new tension headache?
(The Underworld, ‘Born Slippy’, van de cd ‘Second Toughest In The Infants’, 1996)

v
VEDETTE

Mochten we het EK toch niet winnen (wat tamelijk onwaarschijnlijk is), dan kunnen we ons in ieder geval nog troosten met de woorden van Freek de Jonge: Hij die altijd wint is een vedette,
hij die soms verliest is een held.
Maar dat verliezen hebben we in de oefenwedstrijden al genoeg gedaan. Dus onze jongens zijn allang helden. Nu nog winnen!

w
WEDSTRIJD

Voetballen, dat doe je niet voor jezelf of voor de roem. Dat doe je voor je vader. Zelfs de allergrootsten willen maar van één man erkenning: pa. Dat geldt ook voor Marco van Basten. Vader Joop van Basten vertelt in Sport International:Iedereen denkt maar dat Marco koud is, maar hij is een hele gevoelige jongen. Een tijdje geleden zaten Marco en ik hier op de bank. De radio stond aan en we luisterden naar een levenslied. Tegen Marco zei ik dat ik daar slecht tegen kan. Toen zei Marco: “Weet je waar ik niet tegen kan? Dat liedje van André van Duin: Mijn trouwste supporter is mijn vader.” Dus ik zei: “Dat liedje heb ik.” Ik zet dat nummer op, begint hij te huilen als een klein kind. De tranen liepen over zijn wangen.Zanger van levensliederen Bram Vermeulen verwoordt het vader en zoon gevoel kernachtig in ‘Het is een wedstrijd’:Tien keer achter elkaar kan hij het al,
deze jongen kan alles met een bal.
Zeker weten dat ‘ie tot de honderd komt,
die bal komt nooit meer op de grond.
Kijk maar. Kijk maar. Kijk maar.

Het is een wedstrijd. Het is een wedstrijd.
Het is een wedstrijd die je niet winnen kan.

Het is een wedstrijd. Het is een wedstrijd.
En het gaat maar tegen één man:
Papa, kijk dan! Papa, kijk dan!
Papa, kijk dan naar mij.

(Bram Vermeulen, Het is een Wedstrijd, van de cd ‘Vriend en Vijand’, 1991)

X
X-CHROMOSOMEN

Wel nodig, maar niet bepalend voor het voetbalgevoel. Daarvoor heb je zowel X- als Y-chromosomen nodig, in alle lichaamscellen. Met dubbele X-chromosomen in de cellen kom je een heel end, dat is waar, maar dan blijft het voetbalgevoel toch beperkt tot het kontje van Marc Overmars, de benen van Jaap Stam of het lekkere bekkie van Patrick Kluivert. Voor het juiste begrip van de buitenspelval, de meevoetballende keeper of de 3-4-3-opstelling is die Y onontbeerlijk.

Y
DAVID YALLOP

Researchjournalist en gedesillusioneerd voetballiefhebber. In zijn boek De voetbalmaffia geeft hij 250 pagina’s lang een opsomming van corruptie en zelfverrijking op het hoogste FIFA-niveau: voorzitter João Havelange en zijn opvolger Sepp Blatter. Al het gekonkel en gesjoemel op de WK’s van 1954 tot en met 1998 worden breed uitgemeten. Voetbal is allang geen volkssport meer, aldus Yallop. Maar een vehikel voor de grote sponsors als Coca Cola, Nike en Adidas, en een politiek instrument voor Zuid-Amerikaanse Juntaregeringen. Voorbeelden? De finaleplaats van Argentinië in 1978 (tegen Nederland) is bereikt door omkoping en intimidatie. Er circuleren miljarden aan smeergeld in FIFA-kringen. De zwaar geblesseerde Ronaldo moest in 1998 toch de finale tegen Frankrijk spelen, vanwege een sponsorcontract met Nike.
Yallop eindigt zijn triest stemmende relaas met de dramatische woorden:
Voetbal was inderdaad een prachtig spel – klassenloos, kleurenblind, verenigend. Het bood ons een universele taal. Het bood schitterende idealen. Het vormde op veel manieren een voorbeeld van de manier waarop het leven geleefd diende te worden. Het beschikte over integriteit, eerlijkheid, ethiek en moraal. Maar dat is verleden tijd. Dat hebben ze van ons afgenomen. Ze hebben het spel gestolen.
Hopelijk wordt het EK2000 toch nog wel een feestje.
(David Yallop, De voetbalmaffia, de corrupte spelletjes van de FIFA, Van Gennep, Amsterdam 1999)

Z
ZWART

Enige maanden geleden was ‘ie opeens weer terug in het oranjetenue. De zwarte broek! Jarenlang heeft het elftal lopen tobben in wat mietige witte broekjes. Terwijl het juist het oranje-zwart was waarin helden als Cruijff, van Hanegem, Neeskens en Krol om de hoogste eer streden. Waarom die zwarte broek ooit verdween is een raadsel.
Zwart is een goede kleur voor voetbalkleding. Het mooiste tenue ooit is het uit-tenue van Ajax, waarin zij de finale van de Champions League 1995 speelden. Dat was zo donkerpaars dat het zwart leek. Daarmee maakten vooral de donkere spelers verpletterende indruk. De grote zwarte reuzen Kluivert, Bogarde en Rijkaard boezemden de spelers van AC Milan angst in, alleen al door hun verschijning.

About leendert douma