Het plagiaat: Harry Mulisch

Terwijl hij de straathoek rondde, stootte Hendrik Hortus tegen zijn oude vriend Ben Dril op. De schrijver, met een gelaat zo grauw als een gepersifleerde Bach-cantate, keek verrast op.
‘Nee maar,’ gniffelde Hendrik, ‘ook geluk komt in tweeën. ‘
‘Net als borsten,’ beaamde zijn boezemvriend schalks.
‘Ik dacht juist aan de heilige drie-eenheid, en hoe deze een historische vertekening betreft waarbij de hermeneutiek van Schopenhauer bang verbleekt!’
‘Leg uit,’ hijgde Dril gretig, altijd dol op een relletje. Waar was de grote schrijver nu op uit? Na de vernietiging van de liefde, de Endlösung der Hitlerfrage nu ook de doodsteek aan de religie toedienen?
‘De vader, de zoon en de heilige geest. Laat dat nu eens op je inwerken. We weten, van Goethe, dat de Een nooit de Ander kan zijn. Maar wie is die Ander meer dan een verdubbeling van het Ene? Daar durfde die gekke Duitser niet aan! De twee handen van het vrome gebed.’ Hortus kneep zijn ogen dicht, zijn woorden wegend als dropjes. ‘Hij dacht dat hij niet betrapt zou worden, maar dan rekende hij buiten mij. Iemand moest het zien, en als iemand het moet zien, dan zal ik het moeten doen, want ik ben niet zomaar iemand. Ik ben de Ene, in staat mij via het Woord te verdubbelen. Om met van Aquino te spreken, die beperkte stilist: “De man die zoekt naar het ene, mag hopen het andere te vinden.”

“Nou, en toen nam mijn boek dus zò een vlucht!”Dril proefde waar zijn vriend heen wou. ‘Maar, scribentje, leidt een verdubbeling niet tot het Niets, in plaats van het Al?’
Hortus had dit natuurlijk aan zien komen. ‘Dat zou je denken, maar dan onderschat je toch de rol van de Derde. Het derde oog van de Rozenkruizers, het alziend oog van het Amerikaanse dollarbiljet. De Heilige geest, is niets meer of minder dan het uitvouwende Marlboro-doosje dat de letters KKK onthult! Een gerucht, maar niemand kan het laten zien. De kern van het geloof. Maar waar het geloof leunt op het onkenbare, daar is de denkfout te betrappen en te omcirkelen met de logica. Geloof is machteloos tegen de rede. Wie gelooft er nog in een platte aarde?’
‘Maar,’ gooide Dril zijn laatste wapen in de strijd, ‘is het niet overdreven alsnog wraak op je opvoeding te halen?’
‘De psychologie van de koude grond is een debatstijl voor de machtelozen,’ sneerde Hortus. ‘Logica valt niet met redeloosheid omver te werpen. Redeloosheid kan alleen met zichzelf in debat. In tegenstelling tot de filosofie, die zich altijd als een Munchhausen uit het moeras van halftalenten kan verheffen. Niet voor niets is er een Munchhausen-syndroom bekend, verwijzend naar moeders die hun kinderen verwonden om de aandacht op zichzelf te vestigen. De rede, zij bestaat uit de vernietiging van waaruit zij is voorgekomen. Net als ik, zoveel ben ik bereid toe te geven.’ Hortus greep naar zijn binnenzak, waar een dictafoontje schuil ging. Hij griste het apparaat eruit, en wandelende druk babbelend zijns weegs, zijn vriend in verbijstering achtelatend.

Zelfs in jaren 90 weet HM een hardnekkige jaren 60 sfeer om zich heen te creeren

About arnold jonk