In Liedjes Bloeyende

Waar Komrij de mooiste Nederlandstalige gedichten tot leven wekt op de achterpagina van de NRC onder de titel `In liefde bloeyende´, worden hier liedjes uitgelicht die ook zonder de bijbehorende muziek van het papier parelen.

Fitter Happier

fitter happier more productive
comfortable
regular exercise at the gym (3 days a week)
getting on better with your associate employee contemporaries
at ease
eating well (no more microwave dinners and saturated fats)
a patient better driver
a safer car (baby smiling in back seat)
sleeping well (no bad dreams)
no paranoia
careful to all animals (never washing spiders down the plugholes)
keep in contact with old friends (enjoy a drink now and then)
will frequently check credit at (moral) bank (hole in the wall)
favours for favours
fond but not in love
charity standing orders
on sundays ring road supermarket
(no killing moths or putting water on ants)
car wash (also on sundays)
no longer afraid of the dark
or midday shadows
nothing so ridiculously teenage and desperate
nothing so childish
at a better pace
slower and more calculated
no chance of escape
now self-employed
concerned (but powerless)
an empowered & informed member of society (pragmatism not idealism)
will cry not in public
less chance of illness
tyres that grip in the wet (shot of baby strapped in back seat)
a good memory
still cries at a good film
still kisses with saliva
no longer empty and frantic
like a cat
tied to a stick
that’s driven into
frozen winter shit (the ability to laugh at weakness)
calm
fitter, healthier and more productive
a pig
in a cage
on antibiotics

Thom Yorke (Radiohead)

Het is 2001 en we schrikken nergens meer van. Iedereen weet alles, niemand raakt meer van zijn stuk. We zijn postmodern, geloven niet meer in God of wat dan ook. Bezien de gebeurtenissen met welwillende ironie. We hebben overal begrip voor, veroordelen niets, maken hooguit een relativerende opmerking. Neukende mensen op toneel is kunst waarover je gewoon kunt praten, iemand die van zijn moeder houdt heeft een oedipuscomplex. Muziek is om in de goede sfeer te raken. Of om te laten zien dat ook jij grote gevoelens kent.
En dan komt Radiohead met Fitter happier, more productive. Een aanval. Muziek als maatschappijkritiek, te ouderwets voor woorden. Hooguit iets voor goedgelovige tieners. Maar die verdediging werkt niet bij Fitter happier. De maatschappijkritiek is verwoord in een persoonlijke aanval, die onder je huid kruipt. Geen grote woorden, maar een zacht bombardement van voorbeelden. Voorbeelden van geluk, gesuggereerd geluk. En je herkent ze, weet dat je ze ook gebruikt: Kijk mij, ik ben pas gelukkig. Ik ben fit, slaap goed, ben nooit ziek en heb een veilige auto Ik heb veel vrienden, er is iemand die ik aardig vind en er is passie (we kussen immers nog met onze tongen in elkaars mond). En ik ben productief, de tijd van tienerwanhoop lang voorbij, maar nog wel gevoelig (ik huil bij een goede films).
En hoe meer argumenten, hoe ongeloofwaardiger het geluk. Als je echt gelukkig bent hoef je toch niets te bewijzen? Dan ziet iedereen dat. En als mensen het niet zien, dan maakt je dat niet uit, jij bent immers gelukkig.
Was het maar zo simpel. De tijd dat je niet hoefde na te denken over geluk, de tijd dat je dat gewoon accepteerde, geloofde is al lang voor bij. Altijd en overal moet je verantwoording afleggen over je gelukstoestand. Vooral aan je zelf. Met als rechters je vrienden, de tv-reclames, de damesbladen, je familie, je partner, de mensen in de kroeg, op je werk, op straat, iedereen. Geen ontsnappen meer mogelijk. Gevangen. Als een varken in een hok op antibiotica.

Daniël Tijink

About emilio