In Liedjes Bloeyende

Waar Gerrit Komrij de mooiste Nederlandstalige gedichten tot leven wekt op de achterpagina van de NRC en deze bundelde onder de titel ‘In liefde bloeyende’, worden hier liedjes belicht die ook zonder de bijbehorende muziek van het papier parelen.

Lovin’ whiskeyWell if you live in dusty twilight, baby, that’s o.k.
because there are women at the bar to greet you, everyday
you can take them back to lie with you and visit Jamies room
but they can never take the pain away or brighten all the gloom
and if your hands are clenched with sorrow, may it helps to ease your pain
though the windows have a view of city rain, city rain

Well if you walk in constant sorrow and you cry for me
and if you’re hit with painful memories, maybe then you’ll see
that if you drown yourself in liqueur, because it keeps you company
then just remember who you are losing and be proud to set me free
because it don’t talk back and disagree, it just makes you see so hazily
but in the morning light your life is scattered with the wind, scattered with the wind

They tell you on the telephone to let him go
they tell you he’s a sinking ship
and he’s trying to pull you down,
don’t you know

rory nog altijd
Lady plays the bluesBut every time you call me up
and say you want me back
you know you break my heart
you want me to come back home and try again
you want me to make a brand new start

But if wisdom says to let him go, then it’s hell
because you just don’t know
to give try to love a man who’s loving whiskey, loving whiskey

My baby left me for the bottle
and the lure of the night life
good times and crazy women
and another glass of tenguirine

But if wisdom says to let him go, then it’s hell
because you just don’t know
to give try to love a man who’s loving whiskey, loving whiskey

Rory Block

In zijn proefschrift over popliedjes (Hitmuziek in Nederland, 1960-1985,) concludeert van Paul Rutten na een analyse van 698 liedjes dat popmuziek voor het overgrote deel een lofzang is op de romantische liefde. In vrijwel alle liedjes wordt een positieve houding ten opzichte van liefde ingenomen, zelfs bij de ongelukkige liefde.
rory nog 's
be proud to set me freeDat geldt echter niet voor Lovin’ whiskey, terwijl het wel degelijk over liefde gaat. De zangeres blijft van haar geliefde houden, tegen beter weten in. Zonder heroïek of de toekomstverwachting dat alles goed zal komen. Haar liefde is zwakte. Geen keus, maar een noodlot. Het noodlot (het moet zo zijn, we zijn voor elkaar bestemd) is in romantische liedjes prachtig, maar niet als het ook daadwerkelijk noodlottig blijkt te zijn. Wat dat betreft is Lovin’ whiskey is een echte bluessong. Het leed wordt bezongen, maar een uitweg is er niet. De schoonheid van het lied ligt in de nuance die je eigenlijk niet mag verwachten van een popliedje van drie minuten.
In de eerste twee coupletten spreekt de zangeres haar man aan op zijn daden. Ze kijkt hooghartig op hem neer en pepert hem woord voor woord zijn verslaving in. Als hij een leven wil met drank en vrouwen, is het haar best. Hij zal er later wel achter komen dat het allemaal niet helpt. Dat hij vlucht, dat zijn vooruitzichten druilerig zijn, dat zijn leven door de wind wordt weggeblazen als hij bijkomt.
Maar verbergt zich in deze waarschuwingen niet ook haar liefde in de vorm van zorg voor hem? De wens hem te beschermen? En dan het kleine zinnetje ‘be proud to set me free’ waarmee ze zichzelf neerzet als een gevangene, die bevrijd moet worden. Haar strenge woorden blijken zeker niet alleen belerende hooghartigheid.
Maar ‘ze’ vertellen haar dat ze gelijk heeft in haar tirade Ze moet van hem af. Haar geliefde is een nul en brengt haar niets goeds. En hoe overtuigender hun argumenten zijn, hoe meer zij twijfelt. Ze weet dat het zal gaan zoals het zo vaak is gegaan. Hij zal spijt krijgen, opbellen, smeken en zij zal weer overstag gaan, het nog een keer proberen. Ze weet dat het dom is, maar ze weet ook dat er niemand is die weet hoe het is om te houden van een man die van whiskey houdt. Ze zal blijven vechten voor zijn liefde en haar tegenstander is de fles. Een hopeloze strijd.
Rory
Verslagen?…Dezelfde strijd beschrijft Roddy Doyle in zijn laatste boek The woman who walked into doors. Je zou dit boek over een jonge vrouw die trouwt met een alcoholist het literaire zusje van Lovin’ whiskey kunnen noemen. Net als in Lovin’ whiskey wordt prachtig het evenwicht bewaard tussen het liefhebben en verachten van een man die alles kapot maakt doordat hij in de eerste plaats een relatie met de drank heeft en daarna pas met zijn vrouw.

Daniël Tijink

About emilio