Waarom we niet wonnen

Waarom is Nederland in Portugal geen Europees kampioen geworden? Nu de zweetdruppels zijn opgedroogd en de stofwolken van columnistenstrijd en premierbemoeienis zijn opgetrokken is een heldere analyse mogelijk. Het lag niet aan de spelers die niet goed genoeg waren, en evenmin aan het feit dat we pech hadden of dat Advocaat een bange, beperkte trainer is. We hebben verloren, omdat we vinden dat de beste moet winnen.

We komen uit een land waarvan we geloven dat er gerechtigheid heerst. Als je je best doet kom je er wel en als je beter bent, wordt je beloond. Een prettige en over het algemeen ook werkbare illusie. Maar er klopt natuurlijk weinig van. Lieve vrouwen krijgen ploerten van mannen, intelligente politici worden genadeloos verslagen door leeghoofden, het regent als het zomer is.
Op dit EK hebben we Vrouwe Fortuna enorm aan onze zijde gehad. In de eerste wedstrijd tegen de Duitsers maakten we vanuit die ene niet-kans toch een doelpunt, en de Duitsers zijn vervolgens zo vriendelijk om van een Tsjechisch B-team te verliezen, nadat ze eerst een aantal honderdprocent kopkansen om zeep hadden geholpen. Tegen de Zweden ontsnapten we twee keer aan een tegentreffer vlak voor tijd en wonnen uiteindelijk met strafschoppen. Tegen Portugal speelden we als een draak, maar kregen we met nog halfuur te spelen een Anschlusstreffer kado, door een eigen doelpunt.

schweinsteigerToch zijn we er dat laatste halfuur tegen Portugal niet echt voor gegaan. We hebben de uitnodigende hand van Vrouwe Fortuna niet gepakt, omdat we het gevoel hadden dat we de finale niet verdienden. Dat klopt ook, natuurlijk verdienden we die finale niet, maar dan kun je hem nog wel pakken – zeker als hij je bijna in de schoot geworpen wordt. Zo niet de Nederlanders. Ze spelen keurig hun potje uit volgens de afgesproken tactiek (als het tegenzit eerst Makaay, dan van der Vaart en dan van Hooydonk), maar nergens de nietsontziende bezieling om in de finale – FINALE! – te willen komen. Na afloop geven de spelers grif toe dat ze niet zo goed gespeeld hebben en dat Portugal beter was.
We hebben niet begrepen dat beter zijn en een wedstrijd winnen twee verschillende zaken zijn. Niet voor niets miezeren we al 30 jaar over de verloren WK-finale in Duitsland ’74 en worden we spontaan verontwaardigd over de strafschoppenoverwinning van de Italianen in 2000. We hebben er niet zozeer de ziekte in dat we een wedstrijd verloren hebben. Nee, het punt is dat we hem ONTERECHT hebben verloren.
Het gaat hierbij al lang niet meer om het winnen of verliezen van een wedstrijd, het gaat om onze wereldorde die verstoord wordt. Van jongs af aan proberen we in de opvoeding zo eerlijk mogelijk te zijn, als één kind een snoepje krijgt, krijgen de anderen dat ook. De Italianen bijvoorbeeld gaan ervan uit dat het in de wereld oneerlijk verdeeld is. Als het geluk aan je kant valt moet je het grijnzend grijpen, als het niet zo is heb je pech en kun je er niets aan doen.
Zouden wij Nederlanders onterechte uitslagen accepteren, dan begrepen we de wereld niet meer. Een onterechte wereld, zonder instanties waar je kunt klagen, zonder dat er iets rechtgezet kan worden: het is onze grootste nachtmerrie. En dus blijft ons niets anders dan te zeuren over onterecht verloren wedstrijden en ze daarmee tot toevallige anomalieën te verklaren in een rechtvaardige wereld en zullen we om een terecht verloren wedstrijd geen traan laten. Ons gemankeerde zicht op de onrechtvaardige werkelijkheid heeft ons in Portugal het geloof ontnomen dat we de goede, thuisspelende en vriendelijke Portugezen af hadden kunnen serveren in de halve finale, simpelweg door te vertrouwen op de wreedheid van het lot.figo
De Grieken hebben het hele toernooi niet anders gedaan dan winnen van ploegen die beter waren. Ze hebben de helpende hand van Vrouwe Fortuna aanvaard en hebben zich voor haar het vuur uit de sloffen gelopen. Zij heeft haar landgenoten [Fortuna is Romeins !] daar rijkelijk voor beloond.

Daniel Tijink

About emilio