Echt weer voor de film

Aan de WB-lezers zal het niet liggen: die teruggang in het filmbezoek. Er is juist zoveel leuks te zien!
Zoals Whisky, De koopman van Venetië, Mrs Henderson presents, en nog veel meer.

Mrs Henderson presents
De Britse filmindustrie drijft zo’n beetje op ouwe DAMES. Maggie Smith zit in de Harry Potter-reeks. En ook nog in Ladies in Lavender. En deze recente rolprent drijft op Judie Dench. Misschien rekenen deze zo goed als nieuwe exemplaren lagere gages?

Gages, daar gaat Mrs Henderson presents over. Want Judie speelt een oude, steenrijke dame, die net haar man verloren heeft en zo’n tien jaar eerder haar enige zoon (op de slagvelden van Verdun).
De regie van deze vrolijke, quasi-ouderwetse, revuefilm is in handen van de fameuze Stephen Frears (My beautiful laundrette/ Les liaisons dangereuses) en het script is van Martin Shearman. Het script berust grotendeels op waarheid.
Op kosten van Mrs Henderson wordt een theater overgenomen (The Windmill) en een regisseur ingehuurd, Vivian Van Damm, gespeeld door Bob Hoskins. Ze wil iets te doen hebben en gaat daar helemaal voor. Het grappige van de onderneming is -onder ander leuks-dat het een bloot theater moet worden, net zo bloot als de naakten in de National Gallery en net zo bewegingloos. Dat was al heel gedurfd in die tijd en zeker in het toen zo preutse Engeland.
Vóór dat de revue om blote schatjes heen kan beginnen moet er nog heel wat geredekaveld worden met de autoriteiten en onderling. Vooral tussen Henderson en Van Damm. Maar dat verloopt met zoveel acteertalent, dat de magerte van het script niet opvalt.
mrs hendersonAls W.O.II uitbreekt blijken de acteurs veilig te zitten in de deels ondergrondse Windmill, veilig voor de Blitzkrieg. -Het is het enige theater dat de hele oorlog doorgespeeld heeft.- Mevr. Henderson stelt zich nu een nieuw ideaal. Ze gaat contact leggen tussen de meisjes en de piepjonge jongens die op weg naar het front nog even langs gaan bij de Windmill. Zielige knullen die waarschijnlijk als maagd zullen sterven. Daar doet zij wat aan, meelevend mens dat zij is. Verbazend dat het allemaal historisch is!
In combinatie met nog wat droefheid om bombardementen en ander oorlogsleed tracteert deze film ons op een prachtig geacteerde en afwisselende rolprent.

De koopman van Venetië
Dit toneelstuk van Shakespeare wordt weinig gespeeld, vanwege de antisemitische inhoud. Het is heel ondernemend van regisseur Michael Redford en hoofdrolspeler Al Pacino om aan dit stuk met zijn complexe intrige te beginnen.Het stuk was voor de oorlog trouwens ontzettend populair, vooral door de glansrol van Eduard Verkade. Als HBS-leerling eind jaren ’40 hoorde ik de leraren nòg over zijn sublieme creatie praten.

Het is een mooie film geworden: In een sterbezetting speelt Jeremy Irons de koopman, die een pond van zijn vlees inzet als garantie voor een lening aan de jonge losbol Bassanio. Pacino is de in zijn stad geminachte, tot het uiterste getreiterde Venetiaan Shylock. Joseph Fiennes is de zorgeloze Bassanio, die verliefd is op Shylocks mooie dochter Portia. Zij wordt gespeeld door Linn Collins, die verbluffend veel lijkt op Gwynneth Palthrow (‘Shakespeare in love’), maar niet zo goed is. Venetië is prachtig verbeeld, compleet met muurschilderingen van Tiepolo. Ook de muziek is prachtig. Maar die donkere stadsgezichten, de chagrijnige koppen van Antonio en Shylock, maken die het geheel niet te somber?
Koopman Antonio is in deze versie teruggetrokken en humeurig. De lening aan Bassanio, die aan de grond zit, heeft te maken met zijn blinde verliefdheid voor deze jonge knul. Dit element heeft Shakespeare niet echt gebruikt, maar het past goed in het verhaal. Als hij in één slag failliet is door pech met zijn schepen, moet hij over de brug komen met zijn pond vlees. Al zijn vrienden komen op de rechtzaak af, die ingesteld wordt. De afloop verklap ik niet. Wel, dat Pacino de motieven van de slechte jood heel helder en invoelbaar maakt. Een prachtige rol. In veel opzichten lijkt deze productie op Polanski’s verfilming van ‘Oliver Twist’ van een half jaar geleden. Maar dezelfde kritiek als toen geldt ook hier: de zorgvuldige aankleding, de psychologische nuancering, maken die het meesterwerk beter? Bestaan er trouwens überhaupt bevredigende Shakespeare-verfilmingen?

Whisky
Een Uruguaanse film van Juan Pablo Rebella, die je verrast. Als je tenminste niet weet dat de films en filmmuziek daar heel goed zijn: recentelijk won ene Jorge Drexler een Oscar award.(77th Academy Award voor ‘De andere kant van de rivier’/”Al Otro Lado Del Rio”) Hoofdpersoon is Jacobo die woont in een provinciestad. Hij is sinds een jaar weduwnaar. Het kousenfabriekje dat hij leidt met drie fabrieksmeisjes is er zeldzaam slecht aan toe. Haast niets functioneert naar behoren. Uitgeblust en mechanisch verricht hij zijn dagelijks werk, eet elke dag bij hetzelfde eethuisje, slaapt in de andere helft van zijn tweepersoons, heeft elke morgen moeite om zijn auto te starten enz. Op een dag krijgt hij een brief van zijn jongere broer uit een naburige plaats in Argentinië, die zijn bezoek aankondigt. Hij vraagt Marta, het oudste en meest toegewijde personeelslid, of zij een paar dagen bij hem haar intrek wil nemen. Marta stemt toe, gaat na fabriekssluiting met hem mee en brengt zijn huis een beetje op orde. Broer Herman arriveert de volgende morgen. Hij ziet er veel jonger uit, is energiek en raadt Jacobo aan mee te gaan naar Argentinië. Maar eerst gaan ze een paar dagen met hem mee naar een gezellige grensplaats. Marta gedraagt zich voorbeeldig als quasi-schoonzus, maar eenmaal over de grens in een hotel begint het allemaal wat ingewikkeld te worden. Daar komt nog bij dat Jacobo al maar nors voor zich uitkijkt en onwillig op de leuke vakantie-ideetjes van broerlief ingaat. Het valt Marta op dat hij veel leuker tegen haar is dan haar ‘man’.
Dit is dus het verhaal. De cynische humor, de intense triestheid, het machismo van Jacobo, dat zit allemaal in de manier van uitbeelden. Die houdt je constant in de slappe lach, schiet je regelmatig in je keel, kortom is onontkoombaar goed. Waarom Jacobo Marta gevraagd heeft, waarom zij heeft toegestemd, het blijft lang vreemd en bizar, maar het wordt een keer duidelijk.

About rein van der woude