Stemtest 2006 woordenlijst

Ook dit jaar weer geen gebrek aan jargon bij de Tweede Kamerverkiezingen. Dit is een overzicht van Veel Voorkomend Jargon.

Academicibelasting
Afgestudeerden betalen inkomstenafhankelijke academicibelasting waarmee de studiebeurzen van aanstaande studenten mee kunnen worden gefinancierd. Dit vergroot de toegankelijkheid tot het hoger onderwijs

Acceptatieplicht
Indien ouders van een kind de levensbeschouwelijke grondslag van een school accepteren, moet de leiding van de school ook de aanmelding van het kind accepteren

Accijns
Een vorm van belasting die wordt geheven op de verkoop alcoholhoudende dranken, tabak en brandstoffen

Afgehandelde dossiers
Er moet een einde komen aan het systeem van outputfinanciering, dat rechtbanken en gerechtshoven dwingt om zo snel mogelijk zoveel mogelijk dossiers af te handelen. Om herstel in vertrouwen rechtsstaat te bevorderen, wil men weer goed gemotiveerde en onderbouwde vonnissen – niet snel maar grondig

Algemene Ouderdomswet (AOW)
Basispensioen voor 65-plussers. Volledige AOW voor een alleenstaande is €733 zonder heffingskorting

Arbeidsparticipatie
Meedoen in het arbeidsproces in de vorm van (betaald) werken

Bijverdienregeling
Meer gelegenheid voor werknemers om meer te werken wanneer ze meer willen verdienen

Bijzondere scholen
Nederlandse scholen die door anderen dan de overheid bestuurd worden, in tegenstelling tot openbare scholen. Er zijn algemene bijzondere scholen (Montessori) en confessionele bijzondere scholen (bijvoorbeeld Protestants of Joods onderwijs)

Brede school
’t Idee dat een school niet alleen onderwijst, maar zorgt voor naschoolse opvang, gelegenheid om huiswerk te maken en te spelen op school

Campus
Speciale campus voor jonge criminelen, denk aan een heropvoedingskamp

CAO
Collectieve Arbeidsovereenkomst. Verzameling van afspraken tussen (vertegenwoordigers van) werkgevers van werknemers over zaken als vakantiedagen, salaris en kinderopvang

Cultuurlandschap
Een landschap dat onder invloed van de mens is gevormd. In Nederland is iedere m2 landschap cultuurlandschap, oorspronkelijke natuur is nergens meer te vinden

Databank natuurgegevens
Online databank met die gegevens van een natuurgebied die relevant zijn bij mogelijke bouwprojecten in dat gebied

DNA-databank
Landelijke databank met het DNA van (eerder) veroordeelden. Dus niet een databank met het DNA van iedere inwoner van Nederland

Draagkracht
Topopleidingen moeten niet zo duur worden dat differentiatie plaatsvindt op basis van collegegeld

Duurzame energie
Energie waar de mens in praktijk voor onbeperkte tijd over kan beschikken en waarbij in het gebruik ervan het leefmilieu en de mogelijkheden voor toekomstige generaties niet worden benadeeld. Bijvoorbeeld zonne-energie

Eigen risico
Vooraf afgesproken deel van schade of ziektekosten dat uw verzekeraar niet vergoedt

Eigenarendeel OZB
Deel van de onroerende zaak belasting dat de eigenaar van onroerend goed jaarlijks betaalt

Elektronisch patiëntendossier
Uw gezondheidsdossier geheel gedigitaliseerd en opvraagbaar door alle gezondheidsinstellingen waar u op dat moment in behandeling bent

Emissierechten
Het recht als industriële onderneming om CO2 uit te mogen stoten

Europese en Nederlandse werknemers
Om te voorkomen dat bijvoorbeeld Oost-Europese arbeiders goedkoper zijn, wordt voorgesteld deze mensen dezelfde rechten te geven waardoor het financiële voordeel van Nederlandse werkgevers verdwijnt

Faciliteiten
Zoals wijkzorg, thuiszorg, zelfstandig wonen voor ouderen etc.

Fiscale ouderenkorting
Korting van de inkomsten- en/of loonbelasting voor 65+-ers in de vorm van een vast bedrag

Fiscaliseren AOW-premies
De AOW wordt nu betaald met speiale premies: AOW premies. Als de AOW gefisclaiseerd wordt, zal de AOW (deels) betaald uit de algemene belastingopbrengsten. Dit kan betekenen dat gepensioneerden meebetalen aan de AOW.

Geldige reis- en verblijfsdocumenten
Papieren die het mogelijk maken om land A te verlaten en land B binnen te komen en daar te blijven

Gemengde school
Een lagere of middelbare school waar ongeveer evenveel autochtone als allochtone leerlingen op zitten

Generaal Pardon
Verlenen van een verblijfsvergunning aan de oorspronkelijke 26.000 onder de oude asielwet uitgeprocedeerde asielzoekers. Dit zijn asielzoekers die minimaal vijf jaar in Nederland zijn

Groene Hart
Een binnen de Randstad gelegen relatief dunbevolkt gebied dat getracht wordt zo natuurlijk mogelijk te houden. Rond het Groene Hart liggen Rotterdam, Den Haag, Leiden, Amsterdam en Utrecht. Binnen het Groene Hart liggen Zoetermeer, Alphen aan de Rijn, Gouda en Woerden. Het Groene Hart vormt door het gevarieerde, overwegend landelijk karakter een tegenpool voor het stedelijke gebied eromheen

Heffingskorting niet-werkende partner
Belastingkorting voor niet-werkende partners

Huursubsidie
Bijdrage van de overheid in de te betalen huur, inmiddels beter bekend als huurtoeslag. Gerelateerd aan inkomen en huurprijs. De afgelopen jaren is er op de huursubsidie bezuinigd

Hypotheekrenteaftrek
Belastingmaatregel waarmee de rentelasten voor de hypotheek van een eigen woning fiscaal aftrekbaar worden gemaakt. Je krijgt simpelweg een deel van de rente die je over de lening moet betalen terug van de belasting. Ligt nu op 52 procent

Identificatieplicht
Sinds 2005 moet iedere Nederlandse inwoner van 14 jaar of ouder op verzoek van de politie altijd een geldig identiteitsbewijs kunnen tonen

Inkomensafhankelijk
De hoogte van het inkomen is (mede) bepalend voor de hoogte van bijvoorbeeld premies, toelages of belastingen

Inkomens- en exportsubsidies
Agrarische overschotten worden met Europese subsidie aangeboden buiten de EU opdat overschotten toch verkocht kunnen worden zonder dat een individuele boer verlies leidt

Inkomens- of loonschijf
De belastingschijf waar je jaarlijkse belastbaar inkomen toe behoort

Jihad
Begrip uit de Islamitische geloofsovertuiging en betekent letterlijk `strijd’. Er is sprake van een innerlijke jihad, die bijvoorbeeld vorm krijgt in de Ramadan, maar in de niet-islamitische westerse samenleving wordt met jihad doorgaans de uiterlijke jihad bedoeld: de gewapende strijd tegen degenen die de islam of de eenheid van de islamitische heerschappij bedreigen

Kilometerheffing
Systeem waarbij automobilisten per kilometer gaan betalen. Het idee is dan de heffing te laten gelden op tijden en plaatsen waar het erg druk is. Deels ter vervanging van BPM, motorrijtuigenbelasting en het Eurovignet. Dit plan heeft jaren eerder al veel geld aan onderzoek gekost en is toen in de la verdwenen wegens te duur

Kinderbijslag
Toelage voor onkosten die gemoeid zijn met krijgen en opvoeden van kinderen

Klimaat neutrale stad
Een stad waar het energiegebruik gelijk is aan de energieproductie en waar innovatie op het gebied van milieu voorop staat

Langdurigheidstoeslag
Verhoging van een WAO-uitkering indien herintreding niet mogelijk is ondanks dat dit wel voldoende getracht is

Leefbaarheid
Tegenovergestelde van verpaupering. Van leefbaarheid is sprake als er basale voorzieningen in een woonbuurt beschikbaar zijn, bijvoorbeeld adequate huisvesting, adequaat openbaar vervoer, geen of weinig criminaliteit, voldoende groenvoorziening, etc.

Leerrechten
Iedere burger heeft leerrechten die verzilverd kunnen worden via door de overheid verstrekte bonnen voor het betalen van de studiekosten van (hoger)onderwijs (in mei 2006 ingevoerd door staatssecretaris Rutte)

Loonkosten(korting)
Een werkgever moet voor iedere werknemer premies betalen (voor bijvoorbeeld WW, kinderopvang en ziektekosten). Verlagen van loonkosten betreft doorgaans de kosten van laagbetaald werk en van oudere werknemers

Marktwerking in de zorg
Zorginstellingen worden beschouwd als ondernemingen die winst willen maken en elkaar dus (kunnen) beconcurreren

Microkrediet
Verschaffen van kleine leningen (maximaal enkele honderden Euro’s) aan ondernemers die te arm zijn om aan de eisen van traditionele banken te voldoen

Milieuheffing
Op producten of diensten waarvan bekend is dat ze milieu beschadigen, wordt milieuheffing toegepast. Dit wordt doorgaans is de kostprijs doorberekend, zoals bij de verwijderingsbijdrage van elektrische apparaten

Milieukosten
Doorberekende kosten die nodig zouden zijn om de schade aan het milieu door een product of dienst te herstellen

Minima
Zij die moeten rondkomen van een sociaal minimum, de ondergrens van uitkeringen als de WAO en WW

Moderne agrarische sector
Boeren worden betrokken bij het behoud en bescherming van het landschap en de natuur, dit is onderdeel van het `business plan’ van een modern agrarisch bedrijf

Nationaal politiekorps
Eén centraal gestuurd landelijk politiekorps in plaats van de huidige 26 regio-korpsen

No-claim
Ziektekostenverzekeraars keren een deel van de door u betaalde premie per kalenderjaar uit indien u onder een vooraf afgesproken niveau van gedeclareerde kosten bent gebleven

Nominale premie
De nominale premie is een vast bedrag dat u zelf periodiek voor uw verzekering betaalt. Deze nominale premie is niet afhankelijk van bijvoorbeeld leeftijd of gezondheid. Voor de zorgverzekering betaalt iedereen die ouder is dan 18 jaar een nominale premie

Normeren
Verbinden aan een plafond of maximum van huurtoeslag, zorgpolis, kinderbijslag en kindertoeslag

Opkoopregeling overproductie
De Europese Unie koopt van boeren over wat er aan overproductie is ontstaan en niet op de markt verkocht kan worden

Oude vreemdelingenwet
Deze wet was van kracht tot april 2001. Voor asielzoekers die dus voor deze datum hun verblijfsprocedure startten, gelden nog de regels van deze oude wet

Overdrachtsbelasting
Belasting van zes procent van de koopsom bij de overdracht van een onroerende zaak

Pemba-boete
Boete die werkgevers opgelegd kregen bij het veroorzaken van veel WAO-ers. De boete wordt vanaf 2007 afgeschaft

Pensioenpremie (aftrek)
De pensioenpremie waar een werknemer aan meebetaalt kan gedeeltelijk via de belastingopgave teruggekregen worden. De mate waarin is gerelateerd aan het inkomen van de werknemer

Premie AWBZ
Iedere burger betaalt mee aan de premie voor de wet Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Dit is een collectieve ziektekostenverzekering voor niet individueel verzekerbare ziektenkostenrisico’s

Prestatiebeloning
Extra salaris op basis van extra inspanning

Preventief fouilleren
Zonder concrete verdenking mag de politie voor een bepaalde tijd fouilleren in een door de burgemeester bepaald veiligheidsrisicogebied. Bijvoorbeeld bepaalde uitgaansgelegenheden in nachturen van een weekend

Privaat ondernemerschap
Maatschappelijke ondernemingen die opbrengsten van goede zorgverlening en organisatie ten goede laten komen aan een verdere verbetering van de zorg (vgl woningcorporaties)

Privatisering
Publiek eigendom gaat over in private handen zoals dat met de NS en TPG Post is gebeurd

Publieke sector
Instellingen die direct of indirect door de overheid worden gefinancierd en die dus ook een publieke doelstelling hebben

Responsibility to protect
Er wordt militair opgetreden tegen landen die mensenrechten schenden, wereldbedreigende wapenprogramma’s ontwikkelen of het extremisme steunen

Salaris Minister President
Salaris van de Minister President hanteren als maximum norm voor het salaris van met name bestuursvoorzitters in de (semi)publieke overheid

Sociaal halfjaar
Om maatschappelijke betrokkenheid te stimuleren, wordt het opnemen van een sociaal half jaar (een maatschappelijk sabbatical) fiscaal gestimuleerd met een belastingkorting

Sociaal minimum
Ondergrens van uitkeringen zoals de WAO en de WW. De overheid staat er borg voor dat niemand onder dat minimum hoeft te leven

Toewijzingsbeleid
De gronden waarop woningcorporaties woningen toewijzen. Bijvoorbeeld, alleen mensen zonder achterstand mogen zich in achterstandswijken vestigen, waardoor de achterstand geleidelijk verdwijnt

Thuis/telewerken
In loondienst zijn maar dit vanuit de eigen woonomgeving uitoefenen. Telecommunicatie is hierbij onmisbaar, vandaar ook de term telewerken

Verbod vrachtverkeer op zondag
In veel andere Europese landen is dat verbod er, in Nederland nog niet

Voorschool
Scholen bedoeld om leer- en ontwikkelachterstanden bij peuters te bestrijden

Vrijheid van meningsuiting
De vrijheid van een burger om overtuigingen kenbaar te maken zonder voor vervolging door de staat te hoeven vrezen. Vastgelegd in de grondwet, artikel 10.

Vrijheid van onderwijs
Elke onderwijsinstelling gebaseerd op welke (geloofs)overtuiging dan ook, wordt door de overheid gefinancierd mits er sprake is van bekwaamheid en de zedelijkheid van hen die onderwijs geven (artikel 23 van de Grondwet)

WAO- en WIA-uitkeringen
De WIA is de WAO nieuwe stijl, ingevoerd voor arbeidsongeschikten sinds januari 2004. In de meeste gevallen bedraagt de uitkering op dit moment 70% van het laatstverdiende loon

Werkbonus
Werknemers met een relatief laag inkomen krijgen een jaarlijkse bonus van 500 euro bij een volledige aanstelling

Wittenboordencriminaliteit
Ontduiking van de regels zonder opzichtige (gewelds)delicten te begaan: gesjoemel met gevaarlijk afval, vastgoed-gesjoemel, witwassen drugsgeld, foute notarissen, advocaten, curators, etc

Wijkgerichte zorg
Denk bij wijkgerichte zorg aan wijkgezondheidscentra, poliklinieken en consultatiebureaus

WW
De werkeloosheidwet, met als belangrijkste consequentie: de werkeloosheidsuitkering. De maximale duur van die uitkering is nu 38 maanden

Zorgbrigade
Controleert toegankelijkheid, doelmatigheid en de kwaliteit van de zorg. Ze grijpt in bij tekortschietende en kwalitatief onvoldoende zorg en zet zo nodig falende bestuurders op non-actief

Welvaartsvast
Pensioenaanspraken etc zijn welvaartsvast als ze meestijgen of meedalen met de loonindex.

Startkwalificatie
Het minimale opleidingsniveau dat nodig is om kans te maken op geschoold en duurzaam werk, en dus zelfstandig mee te kunnen draaien in de samenleving. Een startkwalificatie is een diploma op vwo, havo of mbo-2-niveau. Alleen een vmbo-diploma is niet voldoende Eén op de drie jongeren verlaat school zonder startkwalificatie.

JSF
Joint Fight Striker. Moet de opvolger van de F16 worden. Nederland heeft veel geld betaald zodat a. Nederland mee zou mogen ontwikkelen en b. straks korting krijgt bij de aanschaf. Voordeel a is al zo goed als mislukt en voor voordeel b vrezen wij met grote vrees

Spijbelrechter
Rechter die zich alleen bezighoudt met spijbelende leerlingen en hun ouders. Anders verdwijnen deze zaken tussen de wildplassers en de vissers zonder vergunning

Vergrijzing
De term vergrijzing wordt gebruikt om aan te geven dat het aandeel van ouderen in de bevolking stijgt en daardoor een stijging van de gemiddelde leeftijd veroorzaakt.

toelatingseisen
Ook wel de Criteria van Kopenhagen, die bepalen of een land mag toetreden tot de EU. Het land moet o.a. een rechtsstaat zijn, mensenrechten eerbiedigen, een gezonde (markt)economie hebben, en de vastgestelde bindende Europese afspraken onderschrijven.

fatsoeneren
In de nieuwe arbeidsongeschikheids wet is veel ruimte om mensen weer aan het werk te helpen, desnoods met (zachte) dwang. Sommige partijen vinden dat er bij die herkeuringen mensonterende toestanden aan de orde zijn.

Elders Verworven Competenties
Als je iets gedaan hebt of geleerd hebt, kun je soms vrijstelling krijgen voor een deelvak van je opleiding. Ook bekend in de vrouwenbeweging die er al lang voor pleit om het runnen van een gezin als pittige arbeidservaring op te kunnen voeren.

leerrekening
Iedereen krijgt een bedrag (bijvoorbeeld 1000 euro) dat vrij besteed kan worden aan scholing

onderzoekscontracten
Universiteiten moeten de moeite gaan nemen om via derde geldstroom (opdrachtonderzoek) hun eigen onderzoek te betalen. De overheid gaat dus minder bijdragen aan het onderzoek en van universiteiten wordt verwacht dat ze de moeite nemen om hun bevindingen te gelde te maken.

octrooien en patenten
als je zelf iets uitvindt of verzint, krijg je van de overheid bepaalde rechten. Bijvoorbeeld dat anderen je idee niet mogen pikken en met jouw idee geld gaan verdienen. Ook hier is het idee dat universiteiten die rechten gaan gebruiken om zelf geld te verdienen.

About redactie